• کدخبر: 10825
  • انتشار خبر: ۷:۲۸ ق.ظ - چهارشنبه ۱۳۹۵/۱۱/۲۷
  • چاپ خبر
فرصت‌ها و تهدیدهای بیابان‌های کاشان؛

بیابان؛ از مایه بدبختی تا رونق و اقتصاد/ اقتصاد برخی کشورها با بهره‌برداری از بیابان می‌چرخد

مردم از قدیم الایام فکر می کردند بیابان باعث بدبختی و از بین رفتن و اضمحلال است، اما این تفکر صحیح نیست و ما می توانیم با توجه به قابلیت های بیابان از آن بهره برده و حتی اقتصاد خوبی را برای مناطقی که در آن بیابان وجود دارد رقم بزنیم.

کاشان اول– سید علی موسوی؛ دکترای منابع طبیعی/ بحران بیابان‌زایی، مقوله «فرسایش بادی» و تفاوت بین «بیابان» و «کویر» موضوعاتی بود که در یادداشت قبل به آن پرداختیم و مصادیق و اقتضائات آن را در بوم شهرستان کاشان بررسی کردیم. گفتیم که بارندگی متوسط سالانه حدود ۱۲۰ میلیمتر و تبخیر واقعی حدود سه هزار میلیمتر، وضعیت دشت کاشان را در زمره یکی از بحرانی ترین دشت های کشور قرار داده و به دلیل مجاورتش با شهرستان کویری آران و بیدگل، متأثر از پدیده بیابان‌زایی است. اما در این یادداشت به این معضل خواهیم پرداخت که در طی زمان به صورت مرتب بر مساحت اراضی بیابانی در شهر های مختلف علی الخصوص در شهرستان کاشان و آران و بیدگل افزوده می شود و برای آن باید طرحی اساسی در نظر گرفته شود. استفاده اصولی، صحیح و علمی از بیابان و وضعیت و شرایط آن، خود یکی این راهکارهاست.
برای بهبود، پیشرفت و برنامه ریزی اصولی باید شناسایی و آمار دقیق از تمامی عرصه های بیابانی کاشان و قابلیت های آن را داشته باشیم، به این صورت که اراضی بیابانی شهرستان چه میزان است؟ و چگونه می توانیم این ها را احیا و از پیشروی بیابان جلوگیری کنیم؟ چه استفاده های مفید دیگری از این عرصه ها برای ما متصور است و بسیاری موارد دیگر.

 

ضرورت احیای بیولوژیک بیابان

بهترین راه احیاء بیابان، احیای بیولوژیک است و در کنار سازه های مختلف فیزیکی که برای جلوگیری از پیشروی بیابان احداث می شود، احیاء بیولوژیک لازم است. در این موضوع می توانیم در این اراضی گیاه و نهال کشت کنیم تا به صورت مداوم و ماندگار این اراضی حفظ بشود و کارهای بیولوژیکی انجام داده باشیم. بنابراین باید اول بیابان را شناخت و راه صحیح استفاده از آن را در پیش گرفت. همچنین نگذاریم فشار بیش از حد به عرصه های بیابانی وارد شود؛ زیرا این عرصه ها بسیار شکننده و حساس هستند که با کمترین فشاری بر آن ها به صورت غیر قابل بازگشت و تبدیل به اراضی لم یزرع می شوند.

یکی دیگر از این راهکارها، کاری است که از قدیم الایام مردم محلی و بومی ساکن در این مناطق در محیط های بیابانی انجام می دادند. آن ها «طاق»کاری می کردند و همچنین بادشکن هایی را در اطراف مزارع خودشان احداث می کردند. تمام این کارها به صورت یک علم بومی در بین مردم پخش شده و سینه به سینه به فرزندانشان انتقال یافته است. پس می توان از طریق توسعه علم بومی روی فرهنگ منابع طبیعی و فرهنگ سازی آن کار کرد. بحثی که هم اکنون در مراکز علمی با عنوان تحلیل و کارکرد شبکه های اجتماعی در امر منابع طبیعی مورد بحث است.

بحث قابل مطرح دیگر این است که به استفاده صحیح و درست بر اساس قابلیت بیابان آگاه شویم. در حال حاضر در کشورهای مختلف دنیا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از بیابان به بهترین وجه استفاده می کنند. آن ها بحث توریسم طبیعت یا طبیعت گردی و اکوتوریسم را در برنامه های در حال انجام خود دارند. این کشورها از طبیعت بیابان به خوبی و در زمینه های جذب توریست و اقتصاد منطقه ای استفاده می کنند، مانند بحث شترسواری، موتورسواری در ماسه زارها و تپه های ماسه ای که خودش جذابیت های خاصی را داراست.

وقتی مردم بومی منطقه بتوانند اقتصاد خود را از این منابع تامین نمایند، خود به خود از فشاری که از طریق بوته کنی و چرای دام هایشان بر این عرصه ها وارد می کنند، می کاهند.

مورد بعدی مواد معدنی مختلف و قابل استفاده ای است که در ماسه های بادی وجود دارد و می شود آن ها را استخراج کرد، در کویر یا «پلایا» بسیاری از این عناصر معدنی مانند، پتاسیم، منیزیم، سدیم کلرید وجود دارد، که با صنعتی کردن آن ها، اقتصاد پایدار و اصولی را می توان از این عناصر معدنی داشت. در حالی که مردم از قدیم الایام فکر می کردند بیابان باعث بدبختی و از بین رفتن و اضمحلال است، اما این تفکر صحیح نیست و ما می توانیم با توجه به قابلیت های بیابان از آن بهره برده و حتی اقتصاد خوبی را برای مناطقی که در آن بیابان وجود دارد رقم بزنیم. منتهی باید کار را درباره منابع طبیعی با جدیت بیشتری ادامه داد، چون با پیشروی بیابان به سطح شهرها شاید خیلی از خانه ها و محل سکونت ها زیر ماسه های بادی مدفون شده و از بین بروند. کما اینکه در سیستان و بلوچستان، ما هر ساله شاهد این ماجرا هستیم که خانه های زیادی در روستاها زیر اراضی و تپه های ماسه ای مدفون می شوند. مثلا اتفاق افتاده است که صاحب یک خانه روستایی صبح که از خواب بیدار شده است، مشاهده کرده دور تا دور خانه پر از ماسه بادی بوده و خانه اش زیر این تپه ها پنهان شده است.

شهرستان کاشان چندین تونل باد و معبر اصلی باد دارد که این بادها در سراسر سال می وزند و می توانند خود یک مرکز برداشت ماسه از اراضی بیابانی باشند، یعنی ریزگرد تولید کنند که ریزگرد خودش بسیاری از تبعات را به دنبال دارد. ما الان در غرب و جنوب غرب و جنوب شرقی کشور شاهد ریز گرد های فراوان هستیم.
ما می توانیم از انرژی بادی که در کاشان وجود دارد برای بحث تولید انرژی هایی مثل باد(Wind Energy) یا انرژی خورشیدی(Solar Energy) یا انرژی زمین گرمایی(Geotermal) استفاده کنیم. البته باید در این زمینه برنامه ریزی های لازم مانند کارهای پژوهشی انجام شود تا به ظهور بپیوندد و بتوانیم از این مواهب طبیعی نهایت استفاده درست را ببریم.

انتهای پیام/

نویسنده

نوشته شده توسط دانشجو در بهمن ۳۰ام, ۱۳۹۵

سلام

یادمه اقای ساداتی نژاد خیلی رو موضوع بیابان ها صحبت داشتند

از گردشگری بگیر تا ایده های اقتصادی

فکر می کنم اون ایده ها فقط برای شب انتخابات بود

درج دیدگاه

نظرسنجی

در حال حاضر نظرسنجی نداریم.

جستجو

آخرین اخبار

khabarkhoon.com